Jonkersvaart.jpg
Afdrukken
PDF

3 juli 2012:
Een tweetal luchtfoto's van Jonkersvaart uit resp. 1960 en 2011 (bron: Algemeen Dagblad):
jonkersvaart 1960 431x640 jonkersvaart 2011 433x640


De Historie van Jonkersvaart

In 1930 werd besloten de streek Zevenhuizen onder de gemeente Marum voortaan Jonkersvaart te noemen. Hier hebben we dus te maken met het geboortejaar van de plaats Jonkersvaart.jonkersvaart_Historie5

De naam Jonkersvaart is al veel ouder en heeft betrekking op de vaart die in het begin van de negentiende eeuw werd gegraven.
De naam komt voor het eerst voor in een advertentie in de Provinciale Groninger Courant waarin melding wordt gemaakt van een veiling in de “Gouden Roemer” aan de Groote Markt in Groningen van venen van de heren van Nienoord. Onder nr. 91 wordt vermeld: “gronden tot den opleg van de Jonkersvaart benoodigd”.

Welke Heer van Nienoord zijn naam heeft geschonken aan de vaart en later dus ook aan ons dorp is tot op heden onduidelijk. Het zou Haro Casper, baron Von Inn und Kniphausen (1772-1842) kunnen zijn, maar ook Jan Carel Ferdinand von Inn und Kniphausen, heer van Ulrum en Hornhuizen. Van de laatste is bekend dat hij in 1815 eigenaar was van het land waar de vaart werd gegraven.

In de eeuwen daarvoor was de streek een onbelangrijk hoogveengebied. Als later de interesse voor turfgraving ontstaat, wordt het veen ineens een belangrijk en betwist gebied.
Dan begint men ook met het graven van vaarten, met haaks daarop talrijke wijken; dit om het veen toegankelijk te maken en later om de turf te kunnen afvoeren. Er ontstonden problemen door de aanzienlijke hoogteverschillen in het gebied. Rond 1850 is het graven van de vaarten vanuit De Wilp en Zevenhuizen zover gevorderd, dat er nog slechts een dam tussen beide vaarten over is. Vanwege het peilverschil kan deze dam, gelegen even ten westen van de Pierswijk,  niet zonder meer worden weggehaald. Na de bouw van een houten sluis in 1871 komt de verbinding tussen de Groningse en Friese venen tot stand. De houten sluis is in 1900, op dezelfde plaats, vervangen door de van steen opgemetselde huidige sluis.

jonkersvaart_Historie3
De streek krijgt in 1833 landelijke bekendheid door de Grote Veenbrand die er heeft gewoed. De brand is het hevigst in het gebied dat thans Jonkersvaart wordt genoemd. Er zijn vier doden te betreuren en alle huizen langs de vaart worden verwoest. Een kadasterkaart uit die periode leert ons dat er, behoudens enkele veenhutten, nog geen bebouwing is aan de noordzijde van de vaart. Aan de zuidzijde staan wel al enkele woningen.

Ten westen van de sluis is, blijkens een kaart uit 1872, nog maar sporadisch bebouwing. Dat verandert in de jaren die volgen en in 1896 wordt er voor het eerst een school gebouwd.
Na de vervening werden de gronden in cultuur gebracht en kwam er veenkoloniale landbouw. Zowel ten zuiden als ten noorden van de vaart werden boerderijen gebouwd. Er ontstond een bloeiende scheepvaart. Schepen zorgden voor de aanvoer van o.a. mest en turf en voor de afvoer van aardappelen en bieten. In latere jaren diende de Jonkersvaart ook als belangrijke (en enige) vaarverbinding met de haven van Marum. Via de Pierswijk werd de melk vervoerd naar de zuivelfabriek en later bouwmaterialen naar de timmerfabriek van Gjaltema.

Schippers bleken dorstige lieden, want langs de vaart stonden destijds drie kroegen.
Problemen voor de scheepvaart ontstonden door de veelal lage waterstanden. jonkersvaart_Historie2In droge zomers stond het kanaal op sommige plekken zelfs droog. In 1927 werd het kanaal daarom nog eens, in het kader van de werkverschaffing, door ruim 200 werklozen met de schep uitgediept.

Door de opkomst van het wegverkeer verdwijnt het belang van goede waterwegen en in 1955 neemt de gemeente Marum het besluit om de Jonkersvaart ontoegankelijk te maken voor de scheepvaart door het vervangen van een aantal bruggen door dammen met duikers.

Tot het begin van de vorige eeuw waren langs de Jonkersvaart slechts zandpaden. In 1915 komt de eerste verharde weg. De laatste reconstructie dateert uit 1982.
Om de belangen van haar inwoners te behartigen wordt op 30 maart 1946 een vereniging voor Dorpsbelangen opgericht. Als belangrijkste doelen worden in dat jaar genoemd: het stichten van een verenigingsgebouw, het oprichten van een begrafenisvereniging en aandacht voor autobusverbindingen, telefoon, enz.

Een document uit 1897 beschrijft dat er ook in nog vroegere tijden al een vereniging voor Dorpsbelangen  moet zijn geweest.
Het zijn de Statuten van de Vereeniging “Eendracht maakt macht”, gevestigd aan de Jonkersvaart, gemeente Marum, provincie Groningen. Deze vereniging stelt zich ten doel “door eendrachtige samenwerking de belangen, zowel zedelijk als stoffelijk, van de bewoners der Jonkersvaart te bevorderen”.
Zij wordt aangegaan “voor den tijd van 29 jaar en 11 maanden, te beginnen op den dag waarop de vereeniging is opgericht, zijnde de 19 Februari 1897.

jonkersvaart_Historie1

 

Teksten voor "Historie Jonkersvaart" worden verzorgd door de heer J. van Rossum.

Het loste enkele van de kwesties in verband met cialis in andere. Je vrienden moet alles te vertel voor het begin van dieren cialis kopen en je meer over dit geneeskunde te vertellen.

Presentatie Jonkersvaart